Waarom "Ja, maar ..." een dodelijke uitspraak is
- Jordy Callens
- 19 mrt
- 4 minuten om te lezen
Als je in een brainstormsessie zit en iemand komt met een nieuw idee, is het misschien verleidelijk om meteen te zeggen: “Ja, maar …”. Het klinkt onschuldig, maar die ene uitspraak kan een enorme impact hebben op de flow van het gesprek, de creativiteit in je team en zelfs de innovatiecultuur van je bedrijf. Dus, waarom is “Ja, maar ...” een dodelijke uitspraak?
Het probleem met “Ja, maar ...”
Stel je voor: je zit in een vergadering met je team. Iedereen is enthousiast, ideeën vliegen over tafel, en dan komt er iemand met een concept dat misschien wat buiten de gebaande paden ligt. Jij voelt een weerstand opkomen, en voordat je het weet, komt die ene uitspraak eruit: “Ja, maar … dat werkt niet omdat …”. De sfeer verandert meteen. Waar eerst openheid en creativiteit waren, komt er nu twijfel, en het gesprek komt tot stilstand. Deze uitspraak zet de rem op de flow van nieuwe ideeën en kan zelfs de motivatie van anderen om hun gedachten te delen, volledig demotiveren.
Laten we een voorbeeld nemen: Stel dat iemand in je team voorstelt om een compleet nieuwe app te ontwikkelen die klanten een gepersonaliseerde ervaring biedt op basis van kunstmatige intelligentie (AI). Als reactie zeg jij: “Ja, maar … onze huidige app werkt prima, waarom zouden we investeren in zo’n dure technologie?” Met deze reactie stop je het gesprek onmiddellijk. In plaats van na te denken over hoe dit idee de klantbeleving zou kunnen verbeteren, focus je je meteen op de obstakels en de kosten.
Wat er gebeurt zodra je “Ja, maar …” zegt, is dat je het idee van de ander afwijst, zonder ruimte te geven om er verder over na te denken of het te verbeteren. Het is als een muur bouwen die voorkomt dat nieuwe ideeën verder kunnen groeien. In plaats van het idee samen verder te ontwikkelen, stop je de dialoog en focus je je op de redenen waarom het niet gaat werken.
“Ja, en …” als oplossing
Nu vraag je je misschien af, wat is het alternatief? Hier komt de kracht van “Ja, en …” in het spel. Deze simpele verschuiving in mindset kan het verschil maken tussen stagnatie en explosieve creativiteit.
Het concept van “Ja, en …” komt uit improvisatietheater. Hier is de focus niet op wat niet kan, maar op het accepteren van een idee en het vervolgens verder uitbreiden. Het laat ruimte voor groei en samenwerking. In plaats van te zeggen: “Ja, maar … dat gaat niet werken”, zeg je bijvoorbeeld: “Ja, en ik stel voor dat we het op deze manier proberen…” Zo wordt het gesprek opengehouden en kunnen ideeën gezamenlijk verder ontwikkeld worden. Je gaat niet alleen met het idee van de ander akkoord, maar je bouwt erop voort.
Neem nu hetzelfde voorbeeld van die AI-app. In plaats van te reageren met “Ja, maar …”, zou je kunnen zeggen: “Ja, en stel je voor dat we de app zo ontwikkelen dat klanten hun voorkeuren kunnen delen, en dat we de AI gebruiken om de app continu te verbeteren op basis van feedback. We zouden dit zelfs kunnen combineren met geavanceerde data-analysemethoden om de ervaring te personaliseren op basis van gebruikersgedrag.” Je reageert niet alleen positief op het idee, maar bouwt er ook op voort, waardoor het een nog sterker voorstel wordt. Je blijft de creativiteit aansteken en werkt samen aan de ontwikkeling van iets nieuws.
Het effect van “Ja, maar ...” en “Ja, en …” op innovatiecultuur
Wanneer een team of bedrijf vaak “Ja, maar …” gebruikt, kan dat een verlammend effect hebben op de innovatiecultuur. Innovatie floreren vraagt om ruimte voor nieuwe ideeën, het omarmen van experimenten en het aanmoedigen van een open geest. Elke keer dat iemand zegt: “Ja, maar …”, bouwt het een kleine barrière op tegen verdere verkenning. Het kan ook leiden tot een cultuur van angst voor fouten, omdat mensen bang zijn om ideeën voor te stellen die niet meteen perfect zijn. Dit remt de creativiteit en zorgt ervoor dat teamleden zich terughoudend gaan opstellen in het delen van ideeën.
Aan de andere kant, wanneer een team “Ja, en …” omarmt, ontstaat er een open en positieve cultuur van samenwerking en verkenning. Het creëert ruimte voor mensen om ideeën te presenteren zonder dat ze meteen worden bekritiseerd. Dit helpt niet alleen om innovatie te stimuleren, maar ook om een gevoel van vertrouwen en enthousiasme te ontwikkelen. Mensen voelen zich gesterkt om ideeën in de groep te gooien, wetende dat hun concepten serieus genomen worden en verder kunnen worden uitgebouwd. Het maakt een wereld van verschil in de manier waarop je een team kunt aansteken met enthousiasme.
Teams die “Ja, en …” gebruiken, laten zien dat ze bereid zijn om met elkaar samen te werken, zelfs als een idee aanvankelijk onrealistisch lijkt. Ze geloven dat door samenwerking, experimenteren en openstaan voor andere perspectieven, er altijd een oplossing kan worden gevonden. Dit is de mindset die innovatief denken voedt en bedrijven helpt om grenzen te verleggen.
Conclusie
De volgende keer dat je iemand een nieuw idee hoort voorstellen, zeg dan "Ja, en ...". Een mooi voorbeeld is mijn open sollicitatie. Ik kom graag bij jullie langs voor een eerste kennismakingsgesprek! Je gaat toch niet antwoorden met "Ja, maar je hebt niet genoeg ervaring." of "Ja, maar we zoeken geen innovatie te doen." Neen... Je antwoord best met: "Ja, en ik stuur je meteen een invite voor ons eerste gesprek!"
